Ενας γέρος,που δεν είχε τι να κάνει,που δεν είχε πια γυναίκα ούτε παιδιά,και είχε σταματήσει να δουλεύει,παιρνούσε τον καιρό του με το να ξανασκέφτεται όλα όσα ήξερε.
Δεν ήταν ευχαριστημένος που είχε ένα όνομα,αλλά ήθελε να ξέρει ακριβώς γιατί το έχει και από που το είχε.Γι' αυτό ξεφύλλιζε μέρες ολόκληρες παλιά βιβλία,μέχρι που τελικά βρήκε τ' όνομα του.
Μετά έκανε έναν κατάλογο με όλα όσα ήξερε,και ήξερε τα ίδια με όλους τους άλλους ανθρώπους.
Ηξερε πως πρέπει να πλένουμε τα δόντια μας.
Ηξερε πως οι ταύροι αγριεύουν όταν βλέπουνε κόκκινο πανί και ότι στην Ισπανία υπάρχουν τορέρος και αρένες.
Ηξερε πως το φεγγάρι κάνει κύκλουςγύρω από τη γη και ότι το φεγγάρι δεν έχει πρόσωπο,δεν έχει μάτια και μύτη,αλλά αυτά είναι κρατήρες και βουνά.
Ηξερε πως υπάρχουν πνευστά,έγχορδα και κρουστά μουσικά όργανα.
Ηξερε πως στα γράμματα πρέπει να κολλάμε γραμματόσημα.
Ηξερε πως τα αυτοκίνητα πρέπει να πηγαίνουν δεξιά στο δρόμο.
Ηξερε πως πρέπει να παιρνάμε στο απέναντι πεζοδρόμιο από τις διαβάσεις.
Ηξερε πως δεν πρέπει να βασανίζουμε τα ζώα.
Ηξερε πως για να χαιρετίσουμε κάποιον,του δίνουμε το χέρι και βγάζουμε το καπέλο από το κεφάλι.
Ηξερε πως το καπέλο του ήταν από τρίχες καμήλας,και πως υπάρχουν καμήλες με μιά καμπούρα και καμήλες με δύο καμπούρες και πως αυτές με τη μία καμπούρα τις λένε δρομάδες,πως οι καμήλες ζουν στη Σαχάρα και πως η Σαχάρα είναι έρημος και πως στην έρημο υπάρχει άμμος.
Αυτά ήξερε...
Τα είχε διαβάσει,του τα είχαν διηγηθεί,τα είχε δεί στον κινηματογράφο.
Ηξερε:στη Σαχάρα υπάρχει άμμος.Δεν είχε πάει βέβαια στη Σαχάρα αλλά το είχε μάθει από βιβλία,και ήξερε ακόμα πως ο Κολόμβος είχε ανακαλύψει την Αμερική,επειδή πίστευε πως η γη είναι στρογγυλή.
Από τότε που το ξέρουμε αυτό,η γη είναι μια σφαίρα,κι αν βαδίσουμε ίσια προστά,θα ξαναγυρίσουμε στον τόπο απ΄ όπου ξεκινήσαμε.
μόνο που δεν το βλέπουμε ότι είναι στρογγυλή,κι γι'αυτό οι άνθρωποι δεν ήθελαν για πολύ καιρό να το πιστέψουν,γιατί όταν την κοιτάζουμε,είναι ίσια ή έχει ανεβάσματα και κατεβάσματα,είναι φυτεμένη με δέντρα ή πάνω της έχουν κτισθεί σπίτια,και πουθενά δεν στρίβει για να γίνει σφαίρα.Εκεί που θα μπορούσε να το κάνει αυτό,στη θάλασσα,εκεί η θάλασσα απλώς τελειώνει,καταλήγει σε μια γραμμή και δεν βλέπουμε πως στρογγυλεύει η θάλασσα και πως στρογγυλεύει η γη.
Φαίνεται σαν ο ήλιος να αναδύεται το πρωί από τη θάλασσα και το βράδυ να ξαναβυθίζεται στη θάλασσα.
Γνωρίζουμε όμως πως δεν είναι έτσι,γιατί ο ήλιος μένει στη θέση του,και μόνο η γη γυρίζει,η στρογγυλή γη,κάθε μέρα μια φορά.
Αυτό το ξέρουμε όλοι,και το ήξερε και ο γέρος.
Ηξερε πως αν περπατήσει ίσια μπροστά,θα γυρίσει μετά από μέρες,βδομάδες,μήνες και χρόνια στο ίδιο σημείο.
Αν τώρα σηκωνόταν από το τραπέζι του κι έφευγε,θα γύριζε αργότερα από την άλλη μεριά πάλι στο τραπέζι του.
Αυτό το ξέρουμε,έτσι είναι.
Ξερω,είπε ο γέρος,αν προχωρήσω συνέχεια μπροστά,θα ξαναγυρίσω σ' αυτό το τραπέζι.
Αυτό το ξέρω είπε,αλλά δεν το πιστεύω,και γι'αυτό πρέπει να βεβαιωθώ.Θα προχωρήσω ίσια μπροστά,φώναξε ο γέρος,που δεν είχε να κάνει τίποτα,γιατί όποιος δεν έχει να κάνει τίποτα,μπορεί να σηκωθεί και να βαδίζει ίσια μπροστά.
Αλλά τα ευκολότερα πράγματα είναι και τα δυσκολώτερα.Ισως να τόξερε αυτό ο γέρος,αλλά δεν έκανε πια πίσω και αγόρασε μια σφαίρα.Πάνω της τράβηξε μια γραμμή από δώ γύρω-γύρω και πάλι μέχρι εδώ.
Μετά σηκώθηκε από το τραπέζι,πήγε μπρος στο σπίτι του,κοίταξε στην κατεύνθυνση που ήθελε να ακολουθήσει,και είδε εκεί ένα άλλο σπίτι.
Ο δρόμος του περνούσε ακριβώς πάνω από αυτό το σπίτι,και δεν έπρεπε να το παρακάμψει,γιατί θα μπορούσε να χάσει την κατεύνθυνση.
Ετσι το ταξίδι αναβλήθηκε για λίγο.
Γύρισε στο τραπέζι του,πήρε ένα φύλλο χαρτί κιέγραψε:χρειάζομαι μια μεγάλη σκάλα.Τότε θυμήθηκε πως πίσω από το σπίτι αρχίζει το δάσος και μερικά δέντρα στέκονταν στη μέση του ίσιου δρόμου του,και πως σε αυτά έπρεπε ν' αναρριχηθεί για να τα περάσει και για αυτό έγραψε στο χαρτί του,χρειάζομαι ένα σκοινί,χρειάζομαι και γάντζους για τα πόδια.
Ανεβαίνοντας στα δέντρα μπορεί κανείς να τραυματισθεί.
Χρειάζομαι ένα φορητό φαρμακείο,έγραψε ο γέρος.Χρειάζομαι ένα αδιάβροχο,ορειβατικά παπούτσια,αρβύλες και χειμωνιάτικα και καλοκαιρινά ρούχα.Χρειάζομαι ένα αμάξι για τη σκάλα,το σκοινί και τους γάντζους,για το φορητό φαρμακείο,τα ορειβατικά παπούτσια,τα οδοιπορικά παπούτσια,τα χειμωνιάτικα ρούχα και τα καλοκαιρινά ρούχα.
Τώρα τα είχε πια όλα,αλλά πίσω από το δάσος ήταν το ποτάμι,υπήρχε βέβαια μια γέφυρα,αλλά δεν ήταν στο δρόμο του.
Χρειάζομαι ένα πλοίο,έγραψε ο γέρος,και χρειάζομαι ένα αμάξι για το πλοίο και ένα δεύτερο πλοίο για τα δύο αμάξια κι ένα τρίτο αμάξι για το δεύτερο πλοίο.
Επειδή ο γέρος,μπορούσε να τραβάει μόνο ένα αμάξι,χρειαζόταν ακόμα δύο άντρες για να τραβούν τα άλλα αμάξια,και οι δύο άντρες χρειάζονται κι αυτοί παπούτσια και ρούχα κι ένα αμάξι για να τα μεταφέρουν και κάποιον που να τραβάει το αμάξι.
Και τ'αμάξια έπρεπε πρώτα-πρώτα να περάσουν πάνω από το σπίτι.Αλλά γι΄αυτό χρειάζεται ένας γερανός και ένας άντρας που να χειρίζεται το γερανό,και ένα πλοίο για το γερανό κι ένα αμάξι για το πλοίο και ένας άντρας για να τραβά το αμάξι για το πλοίο με το γερανό,και αυτός ο άντρας χρειάζεται ένα αμάξι για τα ρούχα του και κάποιον που νατραβά το αμάξι.
Τώρα τα έχω επιτέλους όλα,είπε ο γέρος,τώρα μπορώ να ξεκινήσω,και χαιρόταν που δεν χρειαζόταν πιά τη σκάλα και το σκοινί και τους γάντζους,αφού είχε το γερανό.
Χρειαζόταν πολύ λιγότερα πράγματα:μόνο ένα φορητό φαρμακείο,ένα αδιάβροχο,ορειβατικά παπούτσια,οδοιπορικά παπούτσια,αρβύλες και ρούχα,ένα αμάξι,ένα πλοίο,ένα αμάξι για το πλοίο και ένα πλοίο για τα αμάξια και ένα αμάξι για το πλοίο με τα αμάξια.Δύο άντρες και ένα αμάξι για τα ρούχα των αντρών και έναν άντρα για να τραβάει το αμάξι,ένα γερανό και έναν άντρα για το γερανό και ένα πλοίο για το γερανό και αμάξι για το πλοίο και έναν άντρα για να τραβάει το αμάξι για το πλοίο με το γερανό,και ένα αμάξι για τα ρούχα του και έναν άντρα για να τραβάει το αμάξι,που κι αυτός μπορεί να φορτώσει τα ρούχα του σε τούτο το αμάξι και τα ρούχα του χειριστή του γερανοιύ ακόμα,γιατί ο γέρος ήθελε να πάρει όσον το δυνατό λιγότερα αμάξια.
Τώρα χρειαζόταν ακόμα μόνο ένα γερανό,για να σηκώσει πάνω από τα σπίτια το γερανό,ένα μεγαλύτερο γερανό δηλαδή,και έναν ακόμα χειριστή γερανού και ένα γερανοφόρο πλοίο,εναν άντρα για να τραβάει το αμάξι για το γερανοφόρο πλοίο,ένα αμάξι για τα ρούχα εκείνου που τραβάει το αμάξι για το γερανοφόρο πλοίοο και έναν άντρα για να τραβάει το αμάξι με τα ρούχα εκείνου που τραβάει το αμάξι για το γερανοφόρο πλοίο,που κι αυτός μπορεί να φορτώσει τα ρούχα του και τα ρούχα του χειριστή του γερανού στο ίδιο αμάξι για να μην γίνονται πολλά τα αμάξια.
Χρειαζόταν λοιπόν μόνο δύο γερανούς,οκτώ αμάξια,τέσσερα πλοία και εννέα άντρες.Στο πρώτο πλοίο φορτώνεται ο μικρός γερανός.Στο δεύτερο πλοίο ο μεγάλος γερανός,στο τρίτο πλοίο το πρώτο και το δεύτερο αμάξι,στο τέταρτο πλοίο φορτώνονται το τρίτο και το τέταρτο αμάξι.Χρειαζόταν λοιπόν ακόμα ένα πλοίο για το πέμπτο και το έκτο αμάξι και ένα πλοίο για το έβδομο και όγδοο αμάξι.
Και δύο αμάξια γι΄αυτά τα πλοία.
Και ένα πλοίο γι΄αυτά τ΄αμάξια.
Και ένα αμάξι γι΄αυτό το πλοίο.
Και τρείς άντρες για να τραβούν τ΄αμάξια.
Και ένα αμάξι για τα ρούχα των αντρών που τραβούν τ΄αμάξια.
Και έναν άντρα για να τραβάει τ΄αμάξι με τα ρούχα.
Και τ΄αμάξι με τα ρούχα μπορεί να φορτωθεί στο πλοίο,που δεν έχει ακόμα πάνω του άλλο αμάξι.
Το ότι για τον δεύτερο μεγάλο γερανό χρειαζόταν έναν τρίτο ακόμα μεγαλύτερο και για τον τρίτο έναν τέταρτο,έναν πέμπτο,έναν έκτο,αυτό δεν το υπολόγισε ο γέρος καθόλου.
Αλλά αναλογίστηκε πως μετά από το ποτάμι έρχονται βουνά και πως δεν μπορεί ν΄ανεβάσει τ΄αμάξια στα βουνά και όσο για τα πλοία ούτε λόγος να γίνεται.
Τα πλοία όμως πρέπει να περάσουν τα βουνά,γιατί μετά τα βουνά υπάρχει μια λίμνη,και χρειαζόταν άντρες για να τραβούν τα πλοία,και πλοία για να περάσουν οι άντρες αντίπερα στη λίμνη,και άντρες για να τραβούν αυτά τα πλοία,και αμάξια για τα ρούχα των αντρών και πλοία για τ΄αμάξια με τα ρούχα των αντρών.
Και τώρα πήρε ένα δεύτερο φύλλο χαρτί.Πάνω στο χαρτί έγραψε αριθμούς.
Ενα φορητό φαρμακείο κοστίζει 1000 δρχ,ένα αδιάβροχο 1500 δρχ,ορειβατικά παπούτσια 6000 δρχ,οδοιπορικά παπούτσια 4000 δρχ,οι αρβύλες κοστίζουν κι αυτές,και τα ρούχα κοστίζουν.
Ενα αμάξι κοστίζει περισσότερο από όλα αυτά μαζί,κι ένα πλοίο κοστίζει πολύ,κι ένας γερανός κοστίζει παραπάνω από ένα σπίτι,και το πλοίο για το γερανό πρέπει να είναι ένα μεγάλο πλοίο,και μεγάλα πλοία κοστίζουν περισσότερο από μικρά,κι ένα αμάξι για ένα μεγάλο πλοίο πρέπει να είναι ένα τεράστιο αμάξι και τεράστια αμάξια είναι πολύ ακριβά.Και οι άντρες θέλουν να πληρώνουνται για τη δουλειά τους,και πρέπει κανείς να ψάξει να τους βρεί,γιατί δεν βρίσκονται εύκολα.
Ολα αυτά στεναχώρησαν πολύ το γέρο,γιατί στο μεταξύ είχε γίνει 80 χρονών κι έπρεπε να βιαστεί,αν ήθελε να γυρίσει από το ταξίδι πριν από το θάνατό του.
Γι΄αυτό δεν αγόρασε τίποτα άλλο παρά μια μεγάλη σκάλα,τη φορτώθηκε στον ώμο του κι έφυγε αργά-αργά.Εφτασε στο άλλο σπίτι,έριξε τη σκάλα,εξέτασε αν στηρίζεται καλά κι άρχισε ν΄ανεβαίνει αργά τη σκάλα.Τότε κατάλαβα πως είχε πάρει το ταξίδι του στα σοβαρά,και του φώναξα:σταμάτα,γύρνα πίσω,δεν έχει νόημα.
Αλλά δεν με άκουγε πια.Είχε ανέβει κιόλας στη στέγη,τράβηξε τη σκάλα με κόπο στην κορυφή και την άφησε να πέσει στην άλλη πλευρά του σπιτιού.
Ούτε που γύρισε πια να κοιτάξει,καθώς χανόταν πίσω από την κορυφή της στέγης.
Από τότε δεν τον ξαναείδα.Αυτό έγινε πριν από δέκα χρόνια,και τότε ήταν ογδόντα χρονών.
Τώρα θα πρέπει να είναι περίπου ενενήντα.Ισως να το κατάλαβε και να διέκοψε το ταξίδι του πριν φτάσει στην Κίνα.Ισως νάχει πεθάνει.
Αλλά κάπου-κάπου πηγαίνω μπρος στο σπίτι και κοιτάζω προς τη δύση,και θα χαιρόμουν πολύ αν κάποια μέρα ξεπρόβαλε από το δάσος,αργός και κουρασμένος,αλλά χαμογελαστός,ερχόταν καταπάνω μου κι έλεγε.
Τώρα το πιστεύω,η γη είναι στρογγυλή....