Λεία Βιτάλη E-mail
Αρχική Η συγγραφέας Βιβλία Θεατρικά Σενάρια Κριτικές
Το Μεγάλο Παιχνίδι
Πρώτη Παράσταση από τη Θεατρική Σκηνή 2001-2002, σε σκηνοθεσία Αντώνη Αντωνίου

Υπόθεση

Eλλάδα. Σύγχρονη εποχή. Πέντε νέοι άνθρωποι -τρεις γυναίκες και δύο άντρες- μπλέκονται στα γρανάζια ενός μεγάλου παιχνιδιού με σκοπό το κέρδος, που έχει οργανώσει μια πολυεθνική εταιρία για λόγους δαφημιστικούς. Ως πού μπορεί να φτάσει η ανθρώπινη φύση κυνηγώντας το χρήμα;

Mέσα στη σύγχρονη παγκοσμιοποιημένη πραγματικότητα οι τέσσερις από αυτούς προσπαθούν να επικοινωνήσουν και συγκρούονται από τα αντικρουόμενα συμφέροντα. Eρωτεύονται και προδίδουν τον έρωτα για το κυνήγι του κέρδους. Φοβούνται την κοινωνική περιθωριοποίηση στην οποία οδηγούνται όσοι δεν είναι νικητές.

Kλεισμένοι σε μια αίθουσα πολυτελούς ξενοδοχείου αγωνίζονται για την επιτυχία και τη νίκη αποκαλύπτοντας μπροστά στα μάτια των θεατών τις βαθύτερες επιθυμίες τους και, ενώ το σκορ του παιχνιδιού άλλοτε προκρίνει τον έναν ή τον άλλον σαν νικητή, οι ήρωες οδηγούνται στα όριά τους από τον σκληρό ανταγωνισμό και τον φόβο της αποτυχίας. Tην ίδια στιγμή το πέμπτο πρόσωπο εκμεταλλεύεται αυτές τις οριακές καταστάσεις δίνοντάς τες βορά στα αδηφάγα MME.

Πόσο θα αντέξει ο έρωτας των δύο ηρώων μέσα σ' αυτές τις συνθήκες; Πόσο είναι τελικά δυνατή η πραγματική ανθρώπινη επαφή σήμερα; Όταν ανακηρυχθεί ο νικητής ποιό θα είναι το τελικό τίμημα που θα πρέπει να πληρώσει; Θα αντέξει αυτή τη νίκη η, παρ' όλ' αυτά, δονούμενη από συναισθήματα ανθρώπινη φύση;

Όταν θα έρθει η στιγμή του απολογισμού η τιμωρία θα είναι ακόμη πιο σκληρή από τις πράξεις γιατί θα την έχει επιλέξει και εκτελέσει ο ίδιος ο νικητής.

Θα κατορθώσει ωστόσο κάποιος να βγει πραγματικά νικητής απ' αυτό το Mεγάλο Παιχνίδι;


"...Στο "Μεγάλο Παιχνίδι" η Λεία Βιτάλη οδηγεί τον θεατή από μία επιΦανειακά συνηθισμένη -οσοδήποτε ιδιαίτερη- περίσταση σε μια οριακή κατάσταση. Οριακή με την έννοια της ακραίας συνθήκης όπου, μέσα από υποκειμενικά δεδομένα και επιδιώξεις, έρχεται στην επιΦάνεια και ξετυλίγεται η αδιεξοδικότητα της ύπαρξης του ανθρώπου της εποχής μας στα όρια μιας συνολικά μηδενιστικής και αντιανθρώπινης πραγματικότητας.

Ακολουθώντας το ίχνος του "1984" του Όργουελ, η Λεία Βιτάλη ξεσκεπάζει με μεγάλη επιτηδειότητα την έκπτωση των ανθρωπίνων ποιοτήτων και τον ευτελισμό του "είναι" στο πλαίσιο ενός μανιώδους κυνηγιού του "έχειν"...

...Στο "Μεγάλο Παιχνίδι" συμβολοποιείται το παιχνίδι της μεγάλης ιστορικής αντιπαράθεσης, το παιχνίδι της Ιστορίας. Ένα "παιχνίδι" που, βεβαίως, η έκβασή του παραμένει ακόμη αδιευκρίνιστη.

Βασίλης Φίλιας, Καθηγητής Κοινωνιολογίας (Φεβρουάριος 2002)

Η ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ... EYHMEPΙΑΣ
(Μια συνομιλία της Λείας Βιτάλη με τον δημοσιογράφο της "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ" Τάκη Μαρτάτο)

Τ.Μ.: Παρακολουθώντας τις πρόβες αναρωτήθηκα ποιά ήταν η αφετηρία για το "Μεγάλο Παιχνίδι";

Λ.Β.: Υπάρχει ένας σωρός από κομμάτια παζλ που κάποια στιγμή ξαφνικά μπαίνουν στη θέση τους και τότε ανάβει ένα φως. Η στιγμή ήταν όταν ένα πρωί ο γιος μου με ρώτησε "μαμά, τι είναι εφιάλτης;" Τότε κατάλαβα ότι είχα το καινούριο μου έργο. Δεν μπόρεσα φυσικά να του το διηγηθώ, είναι πολύ μικρός. Είδα όμως ξαφνικά μπροστά μου τη Λιάνα, τον Μιχάλη, τον Μπίλλι και τη Ρένα. Τους ήξερα καιρό και τους αγαπούσα πολύ. Κάναμε συντροφιά, μιλούσαμε, διασκεδάζαμε, αλλά ένιωθα ότι κάτι υπήρχε πίσω απ' όλα αυτά που δεν τους άφηνε να είναι ο εαυτός τους. Κι εκείνο το πρωί σκέφτηκα: Να, αυτοί οι άνθρωποι θα ζήσουν έναν εφιάλτη και ποτέ πια, μετά από αυτόν, δεν θα είναι οι ίδιοι. Από εκείνη τη στιγμή όλα ξεκαθάρισαν μέσα μου. Τους έβλεπα ολοκάθαρα μπροστά μου να βαδίζουν προς τον εφιάλτη τους. Εγκλωβισμένοι στη λαιμαργία τους για χρήμα και ευημερία. Ακολουθώντας πιστά τις υποδείξεις. Καταλαβαίνετε. Προχωρούσαν προς τον γκρεμό. Κι αναρωτήθηκα: Μα καλά, δεν τον βλέπουν; Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό. Το κάνω στην πραγματικότητα. Και τι γίνεται με τις ανθρώπινες σχέσεις; Τι μπορείς να κάνεις εγκλωβισμένος σε επιθυμίες που δεν είναι δικές σου; Τι μπορεί να νιώσεις ικανοποιώντας ανάγκες που δεν τις ζητάει το σώμα σου; Και πού έχει κρυφτεί ο έρωτας που έδιωχνε τον πόλεμο; Στον γιο μου είπα ότι εφιάλτης είναι ένα κακό όνειρο που το βλέπεις χωρίς να το θέλεις αλλά ξυπνάς το πρωί και πάει τέλειωσε. Σε σας, αν με ρωτήσετε, δεν ξέρω τι να πω. Τα είπα όλα στο "Μεγάλο Παιχνίδι".

Τ.Μ.: Θεωρείτε δηλαδή ότι το χρήμα διέφθειρε τους ήρωές σας;

Λ.Β.: Το έργο αναφέρεται στις ανθρώπινες σχέσεις κάτω από την απόλυτη κυριαρχία του χρήματος. Δεν πιστεύω ώστόσο ότι το χρήμα αυτό καθεαυτό διαΦθείρει τους ανθρώπους. Η εξουσία είναι που διαΦθείρει. Το πολύ χρήμα μπορεί απλά να χαρίσει μια μορΦή εξουσίας στον κατέχοντα. Η διαφορά της εποχής μας είναι ότι τώρα ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι μπορούν ν' αποκτήσουν ευκολότερα χρήματα που θα τους δώσουν τη δύναμη να εξουσιάζουν σε κάποιο επίπεδο. Απ' την άλλη ζούμε σε μια εποχή αγωνιώδους κατανάλωσης… ευημερίας! Αυτό δεν είναι μια μορΦή τρομοκρατίας;

Τ.Μ.: Εκεί λοιπόν πιστεύετε ότι έχουν φτάσει τα πράγματα και στην Ελλάδα;

Λ.Β.: Στο "Μεγάλο Παιχνιδι", όπως και σε όλα μου τα έργα, γράφω για την Ελλάδα και τους Έλληνες. Γεννήθηκα στην Ελλάδα, μεγάλωσα εδώ, έχω ζυμωθεί με την ιστορία του τόπου μου, έτσι δεν πέφτω στην παγίδα του εικονικού κοσμοπολιτισμού προσπαθώντας να περιγράψω βιώματα Αμερικανών, Γάλλων ή Γερμανών στη χώρα τους. Νιώθω να βρίσκομαι πάρα πολύ κοντά στον σύγχρονο άνθρωπο και παρακολουθώ τις εξελίξεις. Η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα σε στάδιο ιλιγγιωδών εξελίξεων σε όλα τα επίπεδα ακολουθώντας το μοντέλο της Δύσης. Αυτά περιγράφω στα έργα μου. Κι αυτά, λίγο ως πολύ, συμβαίνουν ίσως παντού.

Τ.Μ.: Θέλετε με το έργο σας κάτι να πείτε για τον τηλεοπτικό "Μεγάλο Αδελφό" βάζοντας τους ήρωες ν' αγωνίζονται κεκλεισμένων των θυρών;

Λ.Β.: Κοιτάξτε, τα διάφορα τηλεοπτικά σώου δεν αποτελούν παρά ένα μέρος του παζλ. Αυτό που μ' ενδιαφέρει δεν είναι αυτή καθεαυτή η επινόηση του μάρκετινγκ για ακόμη μεγαλύτερη τηλεθέαση αλλά η κινητήρια δύναμη πίσω απ' αυτά, που, με γελαστό πρόσωπο και χαρίζοντας υποσχέσεις, διαμορφώνει πρότυπα και συμπεριφορές με στόχο -τι άλλο;- το κέρδος.

Τ.Μ.: Παρ' ολα αυτά στο τέλος διακρίνει κανείς στο έργο σας ένα φως ελπίδας. Είναι έτσι;

Λ.Β.: Το μέγα ζητούμενο για την ανθρωπότητα είναι όχι απλώς να συνεχίσουμε να υπάρχουμε αλλά να υπάρχουμε καλά γιατί αυτό είναι πολιτισμός. Πιστεύω στον άνθρωπο και στο ένστικτο της επιβίωσής του. Αυτό το ένστικτο είναι που δεν τον αφήνει να καταστραφεί. Ακόμη και όταν αναλωθεί φτάνοντας στα άκρα του, αυτό που αναδύεται από τις πράξεις του γίνεται προβληματισμός γι' αυτούς που μένουν κι αλλάζουν πορεία. Η ζωή πηγαίνει προς τα εμπρός. Ο άνθρωπος ευτυχώς έχει απεριόριστες δυνατότητες προσαρμογής και ελιγμού ώστε πάντα το ανθρώπινο είδος να γλιτώνει απ' τις καταστροΦές. Κι εγώ γι' αυτό γράφω γιατί πιστεύω ότι μπορούμε, παρ' όλες τις αντίξοες συνθήκες, να μη χάσουμε την ανθρωπιά μας. Ίσως το θέατρο, περισσότερο από κάθε άλλη τέχνη, να βρίσκεται πολύ πιο κοντά στον άνθρωπο εξ αιτίας της αμεσότητάς του. Ο θεατής βρίσκεται στην καρδιά της δράσης κι αυτό, με κανέναν τρόπο, δεν μπορεί να τον αφήσει ανεπηρέαστο.


Κριτικές για το έργο