Το σχοινί του Πατριάρχη

του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη

www.1821.gr 

Πως μας θωρείς ακίνητος; που τρέχει ο λογισμός σου, τα φτερωτά σου τα όνειρα;
Γιατί στο μέτωπό σου να μη φυτρώνουν, γέροντα, τόσες χρυσές αχτίδες,
όσες μας διδ' η όψη σου παρηγοριές κ' ελπίδες;
Γιατί στα ουράνια χείλη σου να μη γλυκοχαράζει, πατέρα, ένα χαμόγελο;
Γιατί να μη σπαράζει μέσα στα στήθη σου η καρδιά,
και πως στο βλέφαρό σου ούτ' ένα δάκρυ επρόβαλε, ούτ' έλαμψε το φως σου;

Ολόγυρά σου τα βουνά κ' οι λόγγοι στολισμένοι το λυτρωτή τους χαιρετούν.
Η θάλασσ' αγριωμένη από μακρά σ' εγνώρισε και μ' αφρισμένο στόμα φιλεί,
πατέρα μου γλυκέ, το ελεύθερο το χώμα, που σε κρατεί στα σπλάχνα του.

Θυμάται την ημέρα που, πατέρα μου, σ' εδέχτηκε.
Θυμάται στο λαιμό σου, το ματωμένο το σχοινί,
και στ' άγιο πρόσωπό σου τ' άτιμα τα ραπίσματα,
το βόγγο, τη λαχτάρα, του κόσμου την ποδοβολή.
Θυμάται την αντάρα, την πέτρα που σου εκρέμασαν, 
τη γύμνια του νεκρού σου,
το φοβερό το ανέβασμα του καταποντισμού σου.

Το μάρμαρο μένει βουβό και θε να μείνει ακόμα,
ποιος ξέρει ως πότ' αμίλητο το νεκρικό σου στόμα.
Κοιμάται κι ονειρεύεται και τότε θα ξυπνήσει,
όταν στα δάση, στα βουνά, στα πέλαγα, βροντήσει το φοβερό μας κήρυγμα.
"Χτυπάτε, πολέμαρχοι! Μη λησμονείτε το σχοινί, παιδιά, του πατριάρχη!"

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΓΡΗΓΟΡΙΟ ΤΟΝ Ε΄

Αυτό το ποίημα του Βαλαωρίτη (πλάι σε ένα ακόμη που του αφιέρωσε) πιστεύουμε ότι τιμά αρκετά, τη μνήμη και την αδάμαστη μορφή του ήρωα και αγίου Πατριάρχη από τη Δημητσάνα.

Μάταια προσπάθησαν μερικοί να αμαυρώσουν τη μνήμη του, λέγοντας ότι ο Πατριάρχης υπέγραψε αφορισμό για τον Υψηλάντη και δεν αξίζει τέτοια τιμή, αλλά περισσότερο να θεωρείται προδότης και λιποτάκτης! (Αυτό τους ενδιαφέρει αυτούς! Να αποδείξουν ότι ο κλήρος πρόδωσε το έθνος, αλλά δεν τους βγαίνει από τα γεγονότα!)
Δεν μας λένε όμως οι υποκριτές ότι την ίδια εποχή ο Καπποδίστριας ήταν αντίθετος στην εθνεγερσία γιατί τη θεωρούσε πρώϊμη και γι΄αυτό δεν δέχτηκε την αρχηγία της Φιλικής Εταιρείας. Γιατί δεν μιλάνε και εκεί για προδοσία;
Δεν μας λένε επίσης ότι η απόφαση του Πατριάρχη για τον αφορισμό είχε και τη σύμφωνη γνώμη της Συνόδου και των προκρίτων της Πόλης. Παράλληλα όμως έστειλε μυστικά γράμματα στους οπλαρχηγούς που τους εξηγούσε ότι η στάση του είναι εικονική και επιβάλλεται από τις περιστάσεις. Γι αυτό και οι Τούρκοι, που δεν έτρωγαν κουτόχορτο, αλλά είχαν και πολλούς πληροφοριοδότες, τον καταδίκασαν για "απιστία" και προδοσία απέναντι στην Υψηλή Πύλη, με αποτέλεσμα τον απαγχονισμό του και το πέταμα του λειψάνου του στον Κεράτιο κόλπο.
Ο Πατριάρχης όμως στάθηκε παλικάρι, γιατί ενώ δέχτηκε από την αρχή, να μπει εγγυητής σαν Πελοποννήσιος, έναντι του Σουλτάνου, για την ηρεμία των πληθυσμών του Νότου, δεν σηκώθηκε να φύγει, όταν η κατάσταση ξέφυγε από τον έλεγχο, παρ΄ότι τον προέτρεψαν ξένοι πρεσβευτές να τον φυγαδέψουν. Πράγματι, ήταν σίγουρος ότι αυτό θα είχε σαν συνέπεια να γίνει μεγάλη σφαγή αμάχων (και δεν θα ήταν η πρώτη φορά) στην Πόλη από τους εξαγριωμένους τούρκους. Έμεινε στη θέση του συνειδητά και με παλικαριά και υπέστη τον εξευτελισμό του τουρκικού όχλου και το μαρτύριο. Αυτό έδωσε ακόμη μεγαλύτερο θάρρος και πείσμα στους Έλληνες να συνεχίσουν τον αγώνα. Έτσι αναδείχτηκε σε καλό ποιμένα κατά το πρότυπο του Κυρίου του, που θυσιάστηκε για το ποίμνιό του και δίκαια η εκκλησία τον κατάταξε στη χορεία των Αγίων.

Είναι πραγματικά εξωπραγματικά και παράλογα αυτά που λένε όσοι φανατικοί, τον κατηγορούν για προδοσία στους Τούρκους. Πρώτη φορά θα έχει γίνει, να οδηγείται στο μαρτύριο, ένας που υποτίθεται ότι τους βοήθησε και συνεργάστηκε με τους τούρκους.