ΑΡΧΕΙΟ  ΠΡΟΦΟΡΙΚΗΣ  ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ
Υπό κατασκευή
 
    Η καταστροφή του 1922, που έθεσε τέρμα στη μακραίωνη ελληνική παρουσία στη Μικρά Ασία, σήμανε το οριστικό τέλος των συγκροτημένων κοινωνικών ομάδων. Πόλεις, χωριά, σχολεία, σύλλογοι, ιδρύματα χάθηκαν για πάντα ως ανθρώπινες και θεσμικές οντότητες. Το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών ανέλαβε το τιτάνιο έργο της ανασύνθεσης της εικόνας των κατεστραμμένων ελληνικών κοινοτήτων του μικρασιατικού χώρου, στηριζόμενο στις μαρτυρίες των προσφύγων, που διατηρούσαν στη μνήμη και την καρδιά τους ολοζώντανες τις μακρινές - στο χώρο και το χρόνο - πατρίδες τους.
    Οκτώ χρόνια μετά την καταστροφή, η μουσικολόγος Μέλπω Λογοθέτη-Merlier αντιλήφθηκε την τεράστια επιστημονική και εθνική σημασία που θα είχε η διάσωση της πνευματικής κληρονομιάς, της οποίας φορείς ήταν οι μικρασιάτες πρόσφυγες και, με τη συμπαράσταση του συζύγου της, διευθυντή του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών, Octave Merlier, ίδρυσε το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών. Από τότε και για τριάντα περίπου χρόνια οι συνεργάτες του Κέντρου αναζήτησαν πληροφορητές στους προσφυγικούς συνοικισμούς όλης της Ελλάδας, συναθροίζοντας το υλικό του μεγαλύτερου αρχείου προφορικής παράδοσης της χώρας, που αριθμεί περίπου 145.000 σελίδες "καθαρού υλικού". Αν στις μαρτυρίες προσθέσουμε τα "δελτία μετάβασης" των συνεργατών που συνέλεξαν το υλικό, τα βιογραφικά δελτία των προσφύγων, τη βιβλιογραφία, και τα οδοιπορικά σημειώματα από τις αποστολές στην ελληνική επαρχεία, την Καππαδοκία και τον Πόντο, ο όγκος του αρχείου υπερδιπλασιάζεται.
    Το Κέντρο εντόπισε 2.163 οικισμούς με Ελληνες, γεγονός που αποκαλύπτει την έκταση της ελληνικής παρουσίας στη Μικρά Ασία. Από αυτούς μπόρεσε να ερευνήσει τους 1375, χρησιμοποιώντας τις μαρτυρίες 5.051 πληροφορητών. Πολλοί από τους οικισμούς είναι άγνωστοι από οποιαδήποτε άλλη πηγή και αναδύονται στην ιστορική μνήμη μόνο από το Αρχείο του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών.
English


Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών


Τελευταία ενημέρωση στις 14-7-1998.