Η επίσκεψη στο φάρο του Κάβο-Μαλιά
«Από τις πιο μακρινές εποχές ως τα τελευταία χρόνια της ιστιοπλοΐας, τα άγρια αυτά παράλια, που πέφτουν σχεδόν κάθετα στη θάλασσα από ένα εντυπωσιακό ύψος και τη γεμίζουν με ένα ίσκιο βαράθρου, ήταν ο κακός δαίμονας των θαλασσοπόρων. Θα έλεγε κανείς ότι στο άξενο αυτό ακρωτήριο κατοικεί το ίδιο εκείνο γιγαντιαίο και τρομερό πνεύμα, που οι πορτογάλοι θαλασσοπόροι της εποχής των Ανακαλύψεων το τοποθετούσαν στο ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας και που του είχαν δώσει το όνομα Αδάμαστωρ – το κακό εκείνο πνεύμα που, μόλις έβλεπε ένα καράβι, ανατάραζε τα νερά για να το καταποντίσει». Έτσι μιλάει ο Κώστας Ουράνης για τον Κάβο -Μαλιά.
Στις 2/5/98 και ημέρα Σάββατο πραγματοποιήθηκε η επίσκεψη στο φάρο του Κάβο Μαλιά, από το τμήμα της περιβαλλοντικής ομάδας του Γυμνασίου, το οποίο ασχολείται με το θέμα αυτό. Την ομάδα αποτελούσαν οι εξής μαθητές & μαθήτριες: Αναστασάκη Βιβή (Β1), Κότσιφας Δημήτριος (Β2), Λιβανός Γιώργος (Β3), Μπιλλίνης Αντώνης (Β4), Παπούλης Χρήστος (Β4), Ψαρράκη Ευγενία (Β4), Λιβανός Γιώργος του Ν. (Γ1), Παντελάκου Μαρία (Γ2), Σαραντίτης Γιάννης (Γ2) και Αλεξία Κότσιφα (Β2 Λυκείου). Την ομάδα συνόδευσαν οι καθηγητές: κος Γιαννακάκος, κα Παντολέων, κος Βασταρδής και κα Σταματίου.
Ξεκινήσαμε απ’ τη Νεάπολη στις 8:30 το πρωί. Η μεταφορά μας έγινε με τα αυτοκίνητα των καθηγητών. Προορισμός μας ήταν τα Βελανίδια, όπου θ’ αφήναμε τ’ αυτοκίνητα και θα ξεκινούσαμε τον περίπατο για το φάρο, όπως και έγινε. Στις 10:00 περίπου βρισκόμασταν στον Άγιο Μύρο, ένα εκκλησάκι πιο έξω από τα Βελανίδια. Απ’ το σημείο εκείνο ξεκινούσε το μονοπάτι για το φάρο, απ’ όπου ξεκινήσαμε την πορεία μας.
Η ζέστη ήταν αρκετή και η διαδρομή μεγάλη. Το μονοπάτι σ’ όλο του το μήκος ήταν βραχώδες και γενικά δύσβατο. Ιδιαίτερα σε ορισμένα σημεία χρειαζόταν μεγάλη προσοχή. Μια πεντάλεπτη στάση ήταν απαραίτητη. Ευτυχώς ο καθένας μας ήταν εφοδιασμένος με νερό και λίγα τρόφιμα. Να επισημάνουμε ότι υπάρχει ένα είδος σήμανσης, δηλαδή δύο παράλληλες γραμμές, μια άσπρη και μια κόκκινη, των οποίων η διεύθυνση υποδεικνύει τη σωστή πορεία. Τα σημάδια αυτά βοηθούν τους πεζοπόρους να μην χαθούν. Σε κάποια στιγμή συναντήσαμε το καράβι που είχε την ατυχία στη μεγάλη θαλασσοταραχή του Απριλίου να τσακιστεί στα βράχια του Κάβο- Μαλιά ευτυχώς χωρίς συνέπειες για τους ναυτικούς.
Στις 11:30 μετά από μια, ιδιαίτερα κουραστική, πορεία φτάσαμε στο φάρο. Βρισκόμασταν πλέον στον προορισμό μας, δηλαδή στον φάρο του θρυλικού Κάβο – Μαλιά ! Με μια πρώτη ματιά αντικρίζεις τον μαντρότοιχο που τον περιβάλλει και το ψηλόλιγνο κτίριο που είναι ο κυρίως φάρος. Περνώντας όμως την είσοδο του μαντρότοιχου συνειδητοποιείς ότι η βάση του φάρου αποτελεί τον χώρο διαμονής του φαροφύλακα και η πρόσβαση στον κυρίως φάρο γίνεται μέσα από τον χώρο αυτό. Μπαίνοντας μέσα, βλέπεις εμφανή τα σημάδια ζωής του παρελθόντος, τα κρεβάτια, το ημερολόγιο, την κουζίνα του φάρου και τη δεξαμενή που χρησιμοποιούσαν για να μαζεύουν το πόσιμο νερό. Αυτόματα προσπαθείς να φανταστείς την ατμόσφαιρα όταν ο φάρος κατοικούνταν. Έπειτα, από μια στενή στριφογυριστή μαρμάρινη σκάλα ανεβαίνεις στο φάρο, όπου υπάρχει έξοδος για το μπαλκονάκι που περιβάλλει το φάρο. Το ύψος σου προκαλεί ίλιγγο. Η εικόνα που αντικρίζεις κάτι παραπάνω από επιβλητική. Φαντάζεσαι νύχτες μετρομερούς θυελλώδεις ανέμους και θαλασσοταραχές και τον άγρυπνο φαροφύλακα να είναι σε ετοιμότητα.
Καθίσαμε αρκετή ώρα στο φάρο έτσι ώστε ν’ απολαύσουμε το υπέροχο αυτό θέαμα. Μόλις ξεκουραστήκαμε αρκετά, πήραμε το δρόμο του γυρισμού, περίπου στις 13:10 και επιστρέψαμε στον Άγιο Μύρο στις 15:00. Από εκεί φύγαμε για τη Νεάπολη.

Πόσοι άραγε έχουν πάει στον Κάβο – Μαλιά; Πόσοι έχουν πατήσει το νοτιοανατολικότερο σημείο της ηπειρωτικής Ευρώπης; Πόσοι έχουν γνωρίσει αυτή την άγρια ομορφιά αλλά και τα συναισθήματα που δημιουργεί ο φάρος; Σίγουρα ελάχιστοι. Γι’ αυτό κι εμείς, απόλυτα ευχαριστημένοι που είμαστε από αυτούς τους ελάχιστους, ομολογούμε ότι ήταν μια μοναδική εμπειρία και προτρέπουμε όποιον αγαπάει τη φύση και την περιπέτεια να δοκιμάσει τη διαδρομή αυτή και να δει περισσότερα απ’ όσα εμείς είδαμε.
 

Συνέντευξη με τον τροφοδότη του Φάρου του Κάβο-Μαλιά

Την Τετάρτη 4-3-1998 οι μαθήτριες του Γυμνασίου Αναστασάκη Παρασκευή (Β1), Δελακοβία Ταξιαρχούλα (Β1), Λιβανού Μαρία (Β2) , Λιβανού Παρασκευή (Β3) και Παντελάκου Μαρία (Γ2) επισκέφτηκαν τον κ. Μανώλη Λιβανό τροφοδότη του Φάρου του Κάβο-Μαλιά τα παλιά τα χρόνια και του υπέβαλαν μια σειρά από ερωτήσεις.

1η Ερώτηση: Είναι αλήθεια πως τα προηγούμενα χρόνια τροφοδοτούσατε τους φαροφύλακες του Κάβο-Μαλιά ;

1η Απάντηση: Ναι, αυτό είναι αλήθεια.

2η Ερώτηση: Για πόσα χρόνια κάνατε αυτή τη δουλειά ;

2η Απάντηση: Τροφοδοτούσα τους φαροφύλακες για 8 χρόνια. Κάθε δυο χρόνια γινότανε δημοπρασία για το ποιος θα είναι ο τροφοδότης, ο οποίος πολλές φορές ήταν ο ίδιος για αρκετά χρόνια όπως έγινε και στη δική μου περίπτωση.

3η Ερώτηση: Δηλαδή ποια εποχή ήσασταν τροφοδότης;

3η Απάντηση: Ήμουνα τροφοδότης από το 1978 μέχρι το 1986.

4η Ερώτηση: Ήταν δύσκολη η πορεία που ακολουθούσατε; Πόση ώρα κάνατε να φτάσετε μέχρι το φάρο;

4η Απάντηση: Για να φτάσω στο φάρο, έκανα περίπου δυο ώρες. Όσο για την πορεία που ακολουθούσα ήταν αρκετά δύσκολη και επικίνδυνη, επειδή έπρεπε να διασχίσω αυτό το βραχώδες μονοπάτι και να περάσω από πολλά επικίνδυνα σημεία και μάλιστα μερικές φορές και με κακοκαιρία.

5η Ερώτηση: Μπορείτε να περιγράψετε το χώρο εκεί;

5η Απάντηση: Βεβαίως, Υπάρχουν βοηθητικά κτίσματα (αποθήκη, φούρνος) και το κυρίως κτίριο του φάρου. Στο ισόγειο του υπάρχουν τρία υπνοδωμάτια, όπου έμεναν οι φαροφύλακες και μια κουζίνα. Από εκεί ξεκινάει και η σκάλα (με τα 48 σκαλιά) που οδηγεί στον εξώστη, όπου βρίσκεται η λάμπα του φάρου.

6η Ερώτηση: Μπορείτε να θυμηθείτε μερικά ονόματα φαροφυλάκων;

6η Απάντηση: Κοιτάξτε, υπήρχαν αρκετοί φαροφύλακες, όπως από το Λάχι ο κ. Γεώργιος Μηνόγιαννης, από τα Βελανίδια οι κ. Παναγιώτης και Ιωάννης Μουτσάτσος, από τα Κύθηρα οι κ. Παναγιώτης Σαρής και Παναγιώτης Διακόπουλος. Ακόμα από τους Ήλιους των Αντικυθήρων ο κ. Ευάγγελος Κινηγαλάκης, από τη Ναύπακτο, ο κ. Γεώργιος Παπαμιχαήλ και κ. Νικόλαος Σελήμης, που δεν θυμάμαι τώρα την καταγωγή του.

7η Ερώτηση: Υπάρχει κάποιος που να ζει αυτή τη στιγμή στην περιοχή μας;

7η Απάντηση: Είναι ο Βαγγέλης ο Κινηγαλάκης που αυτή τη στιγμή μένει στη Νεάπολη.

8η Ερώτηση: Μπορείτε να μας πείτε πως λειτουργούσε ο φάρος;

8η Απάντηση: Ο φάρος λειτουργούσε με καθαρό πετρέλαιο. Οι φαροφύλακες ανέβαιναν στο φάρο και με οινόπνευμα ανάβανε τον αμίαντο και με κάποια σωληνάκια τον τροφοδοτούσαν το πετρέλαιο. Ο φάρος με κάποιον ορισμένο μηχανισμό γύριζε γύρω-γύρω και έτσι βοηθούσε τα πλοία να προσανατολίζονται. Το βράδυ άναβε και την ημέρα ήταν κλειστός.

9η Ερώτηση: Ποιον δρόμο παίρνατε για να πάτε στο φάρο;

9η Απάντηση: Πήγαινα στα Βελανίδια από ΄κει στον Άγιο Μύρο και μετά στο φάρο με δύο άλογα φορτωμένα με τρόφιμα.

10η Ερώτηση: Σας άρεσε αυτή η δουλειά;

10η Απάντηση: Ήταν μεν δύσκολη δουλειά, αλλά μου άρεσε γιατί μπορούσα να κάνω και κάποιες άλλες δουλειές (χόρτα, μπομπόλια, ψάρια).

11η Ερώτηση: Ήταν ικανοποιητικά τα κέρδη από αυτή τη δουλειά;

11η Απάντηση: Για εκείνη την εποχή μπορώ να πω ότι τα χρήματα ήταν αρκετά ικανοποιητικά. Πληρωνόμουν κάθε τρεις μήνες.

12η Ερώτηση: Θυμάστε κάποιο περιστατικό από την πορεία σας για το φάρο;

12η Απάντηση: Ναι, θυμάμαι μια φορά, που είχε μεγάλη κακοκαιρία, αλλά εγώ έπρεπε να πάω οπωσδήποτε στο φάρο. Έτσι λοιπόν με κατάλληλη ενδυμασία κατάφερα να φτάσω γερός και με όλα τα τρόφιμα παρά τις μεγάλες δυσκολίες.
 
 

13η Ερώτηση: Έχουν γίνει μεγάλες αλλαγές από την εποχή που δουλεύατε;

13η Απάντηση: Σήμερα το σπίτι είναι ακατοίκητο, ο φάρος δουλεύει αυτόματα με μπαταρίες και κάθε Μάιο πάει κάποιος για να αλλάξει τις μπαταρίες.

14η Ερώτηση: Ήταν δύσκολη δουλειά του φαροφύλακα;

14η Απάντηση: Η δουλειά του φαροφύλακα μπορώ να πω ότι ήταν αρκετά εύκολη σε σχέση με το τροφοδότη. Εκτός από 2 ώρες βάρδια τις υπόλοιπες βρισκόντουσαν μέσα στο σπίτι ή ψάρευαν.

15η Ερώτηση : Όταν υπήρχε έκτατη ανάγκη (π.χ. αρρώστια ) πως μπορούσαν να φύγουν οι φαροφύλακες;

15η Απάντηση: Εάν τυχόν αρρώσταινε κάποιος από τους φαροφύλακες, πήγαινε κάποιο καίκι, ή, αν είχε κακοκαιρία, υπήρχε ελικοδρόμιο και πήγαινε ελικόπτερο.

16η Ερώτηση: Υπάρχει σήμερα δρόμος για το φάρο;

16η Απάντηση: Ο δρόμος είναι όπως ήταν, το ίδιο δύσκολος και επικίνδυνος. Αν κάποιος θέλει να πάει πρέπει να γνωρίζει καλά το μέρος, γιατί έχει πολλά απότομα σημεία. Βέβαια μπορεί να πάει όποιος θέλει και με καίκι, υπάρχει λιμανάκι κάτω απ’τον φάρο που ονομάζεται το νησάκι της καλόγριας. Από το λιμάνι κάνεις 5-10 λεπτά περίπου μέχρι το φάρο.

17η Ερώτηση: Από που έπαιρναν νερό οι φαροφύλακες;

17η Απάντηση: Ανάμεσα στο φάρο και στο σπίτι υπήρχε μία δεξαμενή στην οποία μαζευόταν το νερό της βροχής. Επίσης νερό προμηθεύονταν από τον τροφοδότη ο οποίος το έπαιρνε από τον Άγιο Μύρο.

18η Ερώτηση: Πότε περίπου χτίστηκε ο φάρος;

18η Απάντηση: Ο φάρος απ’ ότι έχω ακούσει χτίστηκε πριν από 170 χρόνια περίπου.

19η Ερώτηση: Η περιοχή στην οποία είναι χτισμένος ο φάρος είναι πολύ απότομη. Πως μεταφέρθηκαν τα υλικά;

19η Απάντηση: Με τη βοήθεια καϊκιών τα μετέφεραν μέχρι τον «κόλπο της καλόγριας» και μετά τα φόρτωναν στα μουλάρια και τα πήγαιναν για χτίσιμο. Μερικές φορές που είχε φουρτούνα τα μετέφεραν με τα μουλάρια από τον Άγιο Μύρο.

20η Ερώτηση: Τι πράγματα τους πηγαίνατε;

20η Απάντηση: Συνήθως τρόφιμα, κουβέρτες, ρούχα, νερό και πετρέλαιο.

21η Ερώτηση: Κάθε πότε πηγαίνατε;

21η Απάντηση: Πήγαινα τέσσερις φορές το μήνα και μια για έκτακτα περιστατικά.

22η Ερώτηση: Πότε σταμάτησαν να δουλεύουν οι φαροφύλακες στο φάρο;

22η Απάντηση: Σταμάτησαν γύρω στο 1985-86.

Ευχαριστήσαμε τον κ. Λιβανό και φύγαμε έχοντας μέσα στο μυαλό μας τις τόσο ενδιαφέρουσες πληροφορίες που μας μετέφερε και που δύσκολα μπορούν να ξεχαστούν.


Επιστροφή στα Περιεχόμενα     Επιστροφή στην Πρώτη Σελίδα