Αθανάσιος Π.Λέγος

Κτηνίατρος

Κτηνιατρείο

Νόσος από αμυχές της γάτας

Καλοήθης δικτυενδοθηλίωση ή Νόσος από αμυχές γάτας

Αιτιολογία

Η καλοήθης δικτυενδοθηλίωση καλείται και Νόσος από αμυχές γάτας (
Cat Scratch Disease, CSD ) και προσβάλει άτομα τα οποία έρχονται συχνά σε επαφή με γάτες. Πρώτη εμπεριστατωμένη κλινική περιγραφή της νόσου έγινε το 1950. Ουσιαστικά οφείλεται σε ένα gram-αρνητικό βακτήριο που έχει προσδιοριστεί στους λεμφαδένες, στο δέρμα και στους επιπεφυκότες των ασθενών που έπασχαν από την CSD και το οποίο ονομάζεται Bartonella henselae. Παλαιότερες έρευνες θεωρούσαν υπεύθυνο το Afipia felis το οπoίο όμως απορρίφθηκε με το πέρασμα των χρόνων. Ο CSD βάκιλος έχει εύρος 0.2 μm και μήκος 0.5 – 2.5 μm, ενώ σχηματίζει αλυσίδα ή διακλαδίζεται ( σχηματίζει «Υ» μορφή ). Αφθονεί κυρίως σε σχετικά κρύες περιοχές του σώματος που υπάρχουν κακώσεις ή αμυχές όπως δέρμα και επιπεφυκότες, ενώ σε εργαστηριακές καλλιέργειες αναπτύσσεται τάχιστα σε θερμοκρασία 32° C. O βάκιλος είναι μη αιμολυτικός, παρουσιάζει κίνηση, ανάγει το νιτρικό σε νιτρώδες, παράγει ουρεράση και είναι μη σαγχαρολυτικός.

Επιδημιολογία

Η
CSD είναι μία νόσος με παγκόσμια εμφάνιση. Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο παρουσιάζονται 22.000 περιστατικά στα νοσοκομεία από τα οποία τα 2.000 περίπου είναι σοβαρά. Οι άντρες παρουσιάζουν μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης της νόσου ενώ οι ασθενείς είναι συνήθως κάτω των 21 ετών. Η CSD εμφανίζεται συχνότερα τους κρύους μήνες σε περιοχές με θερμά κλίματα όπως είναι και η Ελλάδα. Η μόλυνση προκαλείται κυρίως με αμυχές από τη γάτα και με δάγκωμα παρόλα αυτά και άλλες πηγές μόλυνσης έχουν αναφερθεί όπως από αμυχές που έχουν προκληθεί από σκύλο, αίγα ή σκίουρο, από επαφή με ψάρια και άλογα, καθώς επίσης και από τσιμπήματα από σύρματα και κάκτους. Στο σημείο του τραύματος εμφανίζεται ερύθημα ή βλατίδα με φυσαλίδα και συνοδεύεται με γενικά φαινόμενα όπως πυρετό, κεφαλαλγία, ρίγος και άλλα. Ο χρόνος επώασης είναι 4-6 μέρες ενώ η νόσος διαρκεί από 2-6 εβδομάδες και σπάνια μήνες. Οι ασυνήθιστες εκδηλώσεις της νόσου περιλαμβάνουν και σε ένα ποσοστό (14 % ) το σύνδρομο του Parinaud.
Η μικροσκοπική εικόνα των μολυσμένων λεμφαδένων δείχνει χαρακτηριστική διαπυητική κοκκιωματώδη φλεγμονή, αλλά είναι μη ειδική. Οι χαρακτηριστικοί λεπτοί πλειόμορφοι μικροοργανισμοί μπορούν να καταδειχθούν με χρώση αργύρου Warthin – Starry στην πλειοψηφία των μολυσμένων λεμφαδένων.
Η νόσος δεν είναι πολύ μεταδοτική καθώς λιγότερες από το 5 % των οικογενειών που έχουν προσβληθεί έχουν περισσότερε από μία περιπτώσεις.
Οι ιδιοκτήτες κατοικιδίων, οι κτηνίατροι καθώς και όσοι ασχολούνται με κατοικίδια διατρέχουν το μεγαλύτερο κίνδυνο μόλυνσης από την
CSD.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
Γενική αδενοπάθεια
Αδενοπάθεια (μόνο)
Πυρετός
Αδιαθεσία / Κόπωση
Κεφαλαλγία
Ανορεξία / Έμετος
Δυσλειτουργία σπλήνα
Στένωμα λαιμού
Εξανθήματα
Φλεγμονή επιπεφυκότα
Οίδημα παρωτίδας

Πρόληψη

Όπως έχει αναφερθεί η μόλυνση του ανθρώπου γίνεται μετά από επαφή με τις γάτα. Για αυτό θα πρέπει να αποφεύγεται το έντονο παιχνίδι που μπορεί να οδηγήσει σε γρατσουνιές, ενώ αν αυτές συμβαίνουν τότε θα πρέπει να ακολουθείται έντονο σαπούνισμα της περιοχής του σώματος και καλό ξέπλυμα με νερό. Τέλος, τελευταία γίνεται λόγος ότι η νόσος μπορεί να μεταφερθεί στον άνθρωπο και από τσίμπημα των ψύλλων που μεταφέρει η γάτα για αυτό θα πρέπει η οικιακή γάτα να δέχεται όλες τις απαραίτητες περιποιήσεις υγιεινής από τον ιδιοκτήτη τους.