ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΕΩΝ

1) ΘΕΜΑ: Στις δημόσιες ή και ιδιωτικές συζητήσεις των ενηλίκων άλλοι υποστηρίζουν ότι οι σύγχρονοι νέοι είναι καλύτεροι, από πολλές απόψεις, σε σύγκριση με τους νέους άλλων εποχών και άλλοι διατυπώνουν την αντίθετη ακριβώς άποψη. Να εκθέσετε τεκμηριωμένα τη γνώμη σας για το θέμα αυτό με μια εισήγηση που θα κάνετε σε σχετική εκδήλωση του σχολείου σας. (500-600 λέξεις)

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Υπάρχουν δύο διαμετρικά αντίθετες απόψεις για τους νέους.

ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ

  1. Οι απόψεις αυτές είναι αποτέλεσμα γενικεύσεων.
  2. Οι σημερινοί νέοι είναι διαφορετικοί από τους νέους περασμένων εποχών, ως αποτέλεσμα διαφορετικών κοινωνικών συνθηκών.
  3. Το περιβάλλον μέσα στο οποίο διαμορφώνονται οι σύγχρονοι νέοι (τεχνητό περιβάλλον, οικονομική και τεχνολογική ανάπτυξη, κοινωνική εξέλιξη).
  4. Αποτελέσματα στην προσωπικότητά τους
    α) Σωματική ανάπτυξη και σεξουαλική ωριμότητα μεγαλύτερη από την πνευματική και συναισθηματική ωριμότητα
    , που συνεπάγεται αποκλίνουσα συμπεριφορά (συγκρούσεις με τους μεγάλους, αποξένωση, χειραφέτηση).
    β) Πνευματική ωριμότητα (παραστάσεις, γνώσεις, εμπειρίες αλλά και σύγχυση, επιπολαιότητα, επίδειξη πνεύματος).
    γ) Ψυχική ωριμότητα (υστερούν σε ψυχικές δυνάμεις, όπως η αυτοκυριαρχία, η αυτοπειθαρχία, η υπομονή λόγω της συνεχούς κοινωνικής επιρροής, αλλά και σε κοινωνικές αρετές, όπως η πειθαρχία, η υπευθυνότητα και η ευγένεια. Υπερέχουν σε απλότητα, ειλικρίνεια και ευθύτητα).
    δ) Μαζοποίηση (ομοιομορφία, τυποποίηση γενικότερης
    συμπεριφοράς).

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Οι σημερινοί νέοι είναι ασφαλώς διαφορετικοί από τους νέους άλλων εποχών. Δεν είναι όμως συλλήβδην όλοι καλύτεροι ή όλοι χειρότεροι από τους νέους των προγενέστερων εποχών.

2) ΘΕΜΑ: Συχνά υποστηρίζεται και εύκολα διαπιστώνεται ότι ο σύγχρονος άνθρωπος, μολονότι έχει ικανοποιήσει πολλές από τις ανάγκες του, δεν είναι ευτυχισμένος. Πώς εξηγείτε το φαινόμενο αυτό; Να εκθέσετε τις απόψεις σας σε ένα κείμενο 500-600 λέξεων που πρόκειται να δημοσιευθεί στη σχολική σας εφημερίδα.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

'Ανοδος βιοτικού επιπέδου, βελτίωση συνθηκών ζωής όχι όμως και ευτυχία στις σύγχρονες αναπτυγμένες κοινωνίες.

ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ

  1. Δυσχερής η εξήγηση του φαινομένου λόγω της αντίφασης (η ικανοποίηση αναγκών δεν οδηγεί στην ευτυχία, "τα λεφτά δε φέρνουν ευτυχία").
  2. Η εξήγηση βρίσκεται μέσα στην οργάνωση και λειτουργία των σύγχρονων αναπτυγμένων κοινωνιών.
    α) Αδυναμία απόκτησης αγαθών προκαλεί πικρία, απογοήτευση,
    χαμηλή αυτοεκτίμηση, κοινωνικές και πολιτικές αντιθέσεις και συγκρούσεις.
    β) Πολλαπλασιασμός αναγκών φέρνει κόπωση, άγχος, δυστυχία.
    γ) Χαμηλή ποιότητα ζωής (καταστροφή φυσικού περιβάλλοντος,
    αποξένωση των ανθρώπων, ηθική κρίση).
    δ) Ανασφάλεια, αβεβαιότητα για το μέλλον (οικονομική κρίση, πόλεμοι, ανίατες ασθένειες).

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Η αισιοδοξία για το μέλλον απαιτεί έργα και αγώνα για βελτίωση της ζωής και όχι απραξία και μοιρολατρία.

3) ΘΕΜΑ: Η τεχνολογική ανάπτυξη στις μέρες μας δεν περιορίζεται στη χρησιμοποίηση μηχανών που απλώς διευκολύνουν τον άνθρωπο στις διάφορες δραστηριότητές του, αλλά επεκτείνεται όλο και περισσότερο και στην εφαρμογή αυτοματοποιημένων συστημάτων. Ποιες είναι οι συνέπειες αυτού του φαινομένου; Να αναπτύξετε τις απόψεις σας σε ένα κείμενο 400-500 λέξεων, που θα ανακοινώσετε σε μια ημερίδα νέων με θέμα "Νέοι και νέες τεχνολογίες".

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ο αυτοματισμός χαρακτηριστικό γνώρισμα της εποχής μας.

ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ

Με τον αυτοματισμό έχουμε πλήρη μηχανοποίηση των παραγωγικών και διοικητικών διαδικασιών, με θετικά αλλά και αρνητικά αποτελέσματα σε πολλές εκδηλώσεις της ζωής μας.

ΘΕΤΙΚΑ

  1. Αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας λόγω της συνεχούς και εντατικής λειτουργίας της παραγωγικής διαδικασίας.
  2. Αποφυγή των μειονεκτημάτων της κόπωσης, των σφαλμάτων και της μικρής ταχύτητας της ανθρώπινης εργασίας.
  3. Οικονομία χρόνου και χρημάτων, με αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους των προϊόντων, ώστε αυτά να γίνονται προσιτά σε μεγάλα στρώματα του πληθυσμού, ανεβάζοντας το βιοτικό επίπεδο της κοινωνίας.
  4. Αποδέσμευση του ανθρώπου από την ανάγκη παραγωγής αποκλειστικά υλικών αγαθών, με αποτέλεσμα την αύξηση του ελεύθερου χρόνου και τη δυνατότητα ενασχόλησης με πνευματικές δραστηριότητες.
  5. Βελτίωση των συνθηκών εργασίας και δυνατότητα εξ αποστάσεως εκτέλεσης πολλών και σημαντικών δραστηριοτήτων (τηλεργασία, τηλεχειρισμός, ιατρικές διαγνώσεις κλπ).
  6. Διεύρυνση και επιτάχυνση της επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων και της ενημέρωσής τους σε ποικίλα θέματα (τηλεπικοινωνίες, υπολογιστές, Μ.Μ.Ε).

ΑΡΝΗΤΙΚΑ

  1. Παραγκωνισμός και εκτόπιση του ανθρώπου από την εργασία, με αποτέλεσμα τη μείωση των θέσεων εργασίας και την αύξηση της ανεργίας, με δυσάρεστες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες. Στον ισχυρισμό ότι με την τεχνολογία δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας θα μπορούσε να αντιταχθεί ότι οι εκτοπιζόμενοι από τον αυτοματισμό δεν απορροφούνται πλήρως από τις νέες θέσεις εργασίας που δημιουργούνται.
  2. Αναδιοργάνωση της εκπαίδευσης για τη δημιουργία των απαραίτητων στελεχών για το χειρισμό και τον έλεγχο των αυτοματοποιημένων συστημάτων. Δημιουργία έτσι μιας μονόπλευρης τεχνοκρατικής παιδείας που παράγει ανθρώπους χωρίς ολοκληρωμένη προσωπικότητα.
  3. Μετατροπή της εργασίας σε μηχανική και τυποποιημένη ενέργεια και περιορισμός της πρωτοβουλίας και δημιουργικής συμμετοχής του ανθρώπου, με αποτέλεσμα την αποξένωσή του από τα προϊόντα της εργασίας του και την απουσία οποιασδήποτε χαράς από την εκτέλεσή της.
  4. Τυποποίηση και μηχανοποίηση των ανθρώπινων σχέσεων.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ο αυτοματισμός, παρά τα σοβαρά μειονεκτήματά του, επιβλήθηκε ως ανάγκη για την αύξηση της παραγωγικότητας, που αποτελεί αίτημα της εποχής μας εξαιτίας της αύξησης των αναγκών μας και του οξύτατου ανταγωνισμού μεταξύ των παραγωγικών φορέων.

4) ΘΕΜΑ: Είναι γενικά παραδεκτό ότι τα Μ.Μ.Ε. ασκούν καταλυτική επίδραση στις σύγχρονες κοινωνίες. Ποια είναι κατά τη γνώμη σας τα κατάλληλα εφόδια με τα οποία είναι ανάγκη να εξοπλιστεί η νέα γενιά για την καλύτερη χρήση των μέσων αυτών; Να εκθέσετε τις θέσεις σας σε ένα κείμενο 500-600 λέξεων που θα ανακοινώσετε στην τάξη σας.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Αποτελεί κοινοτοπία να ισχυριστεί κανείς ότι τα Μ.Μ.Ε ασκούν καταλυτική επίδραση στις σύγχρονες κοινωνίες.

ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ

  1. Έννοια Μ.Μ.Ε. (τύπος, ραδιόφωνο, τηλεόραση, κινηματογράφος, θέατρο: ενημερωτικός και ψυχαγωγικός ρόλος).
  2. Ρόλος Μ.Μ.Ε
    α) διανοητική, ηθική, αισθητική αλλοτρίωση
    (αντιλήψεις, αρχές, αξίες, συμπεριφορά).
    β) διαμόρφωση καταναλωτικής νοοτροπίας (υλικά και πνευματικά προϊόντα).
  3. Μ.Μ.Ε. και Νέοι
    α) καταιγισμός ερεθισμάτων και μηνυμάτων.
    β) απειρία και ανωριμότητα των νέων.
    γ) ο συνδυασμός των παραπάνω προκαλεί σύγχυση, αμφιβολία και αποπροσανατολισμό στους νέους.
  4. Εφόδια Νέων
    α) ανάπτυξη διανοητικής σφαίρας (γνώση και όχι γνώσεις
    , κριτική και ελεύθερη σκέψη, σύνεση, ορθολογισμός).
    β) ανάπτυξη ηθικής σφαίρας (κοινωνική ευαισθησία, ανθρωπιά, δικαιοσύνη, αλληλεγγύη, υπευθυνότητα, αγωνιστικότητα).
    γ) μέσω των παραπάνω: κριτική στάση απέναντι σε όλα, έλεγχος και καταδίκη των αυθαιρεσιών και της καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πρόληψη της προσβολής της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και των ηθικών αξιών γενικά.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Τα παραπάνω εφόδια μπορούν και πρέπει να αποκτηθούν μέσω των παραγόντων της οικογένειας, του σχολείου και της πολιτείας.

5) ΘΕΜΑ: Είναι γενικά παραδεκτό ότι η ανθρωπότητα σημείωσε τα τελευταία χρόνια αξιόλογη πρόοδο σε πολλούς τομείς της ζωής της, ιδιαίτερα στις λεγόμενες αναπτυγμένες χώρες. Μέσα σ' αυτή την πρόοδο ποια θέση κατέχει κατά τη γνώμη σας, ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανθρώπινης ύπαρξης γενικότερα; Να διατυπώσετε τις απόψεις σας σε ένα άρθρο 500-600 λέξεων για τη σχολική σας εφημερίδα.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν προχωρά παράλληλα με τη γενικότερη πρόοδο της ανθρωπότητας.

ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ

Α. Η ανάπτυξη ωστόσο που παρατηρείται στην εποχή μας γίνεται από τον άνθρωπο για τον άνθρωπο και αποδεικνύει ότι η ανθρώπινη ύπαρξη γίνεται αντικείμενο προστασίας και σεβασμού:

  1. Η άνοδος του βιοτικού επιπέδου και η βελτίωση της ποιότητας ζωής.
  2. Η κοινωνική πρόνοια και ασφάλιση, η κατοχύρωση του δικαιώματος της εργασίας και της αξιοπρεπούς αμοιβής, η διεύρυνση της εκπαίδευσης και η δημοκρατική οργάνωση της κοινωνίας.
  3. Η δημιουργία ιδρυμάτων για την προστασία των ατόμων με ειδικές ανάγκες.

Β. Όσοι αμφισβητούν τα παραπάνω υποστηρίζουν:

  1. Η κοινωνική προσφορά προς τους αναξιοπαθούντες συνανθρώπους δεν αποτελεί πάντοτε έκφραση φιλανθρωπίας αλλά μια υστερόβουλη συμπεριφορά.
  2. Τα αγαθά του σημερινού ανθρώπου όχι μόνο δεν αποτελούν δωρεά κανενός αλλά έχουν και βαρύ τίμημα. Εξάλλου η ευημερία δεν αγγίζει όλα τα κοινωνικά στρώματα.
  3. Τα φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας αναιρούν την ίδια την ελευθερία και ενισχύουν την αποξένωση των ανθρώπων, την αυτοαπομόνωση και την περιθωριοποίηση.
  4. Η εκμετάλλευση από φανερές και αφανείς πηγές (διαφήμιση, προπαγάνδα, αλλοτρίωση).
  5. Η κρατική εξουσία συχνά ταλαιπωρεί, εκμεταλλεύεται και καταδυναστεύει τον πολίτη (γραφειοκρατία, πολυνομία, αδιαφορία, κοινωνική αναλγησία).

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Υλική πρόοδος και ανθρώπινα δικαιώματα δε συμβαδίζουν.

Απ. Κερκινέογλου, Έκφραση-Έκθεση για τις Πανελλήνιες εξετάσεις, Αθήνα 2003

ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ